Przewlekłe zapalenie ucha środkowego

Różne postacie choroby można uszeregować w dwu grupach charakteryzujących się odmiennym przebiegiem istotnych objawów zapalenia przewlekłego.

• W grupie pierwszej, kiedy nie grożą powikłania, wyciek jest śluzowy lub śluzowo-ropny, zmiany obejmują tylko błonę śluzową jamy bębenkowej, przedziurawienie dotyczy części napiętej błony, nie ma natomiast niebezpieczeństwa tworzenia się guzka (perlaka).
• W drugiej grupie, która wymaga leczenia chirurgicznego, wyciek jest ropny, zmiany dotyczą jamy bębenkowej komory wyrostka i innych części kości skroniowej, przedziurawienie dotyczy części górnej wiotkiej błony bębenkowej, są widoczne objawy niszczenia kości, tworzy się perlak.

Powikłania zapalenia ucha środkowego stwarzają poważne zagrożenie życia chorego.

W czasie przewlekłego, rzadziej ostrego zapalenia, może dojść do rozprzestrzeniania się drobnoustrojów poza ucho środkowe do kości i na najbliższe otoczenie.

Doprowadza to do zapalenia wyrostka sutkowatego, niedowładu nerwu twarzowego, zapalenia ucha wewnętrznego - błędnika. Zakażenie może też przejść przez zniszczoną kość do wnętrza czaszki na oponę twardą, powodując zapalenie opon mózgowych, ropnie nad- i podoponowe, zapalenie zakrzepowe zatok żylnych, ropnie mózgu i móżdżku.

Objawy nasuwające podejrzenie rozpoczynających się powikłań: ból i odczucie napięcia za uchem w okolicy wyrostka sutkowatego, nasilenie się wycieku ropnego z ucha, wypuklenie części miękkich za małżowiną uszną z jej odchyleniem ku przodowi, skrzywienie twarzy (ograniczenie lub zniesienie ruchomości połowy twarzy po stronie chorego ucha), pojawienie się szumu lub jego nasilenie z jednoczesnym szybkim pogarszaniem się słuchu, samoistne zawroty głowy z towarzyszącymi nudnościami i wymiotami, pojawienie się oczopląsu (rytmicznych ruchów gałek ocznych), bóle głowy, silne bóle ucha, wzrost temperatury do 40°C z nagłym jej spadkiem w ciągu dnia, dreszcze, zlewne poty i osłabienie, przyspieszenie i zwolnienie tętna, sztywność karku, zmniejszenie sprawności umysłowej i fizycznej.

Leczenie: wyłącznie szpitalne. W razie wystąpienia w czasie zapalenia ucha środkowego jednego lub jednocześnie kilku z wymienionych objawów konieczne jest natychmiastowe przewiezienie chorego na oddział otolaryngologiczny (patrz rozdz. 9 - Problemy wieku rozwojowego).