Zamknij [X]
INFORMACJA DOTYCZĄCA POLITYKI PLIKÓW COOKIES:
W celu zapewnienia wysokiej jakości świadczonych przez nas usług, nasz portal internetowy wykorzystuje informacje przechowywane w przeglądarce internetowej w formie tzw. „cookies”. Poruszając się po naszej stronie internetowej wyrażasz zgodę na wykorzystywanie przez nas „cookies”. Informacje o przechowywaniu „cookies”, warunkach ich przechowywania i uzyskiwania dostępu do nich znajdują się w Polityce Prywatności.
logo
Zarejestruj | Przypomnij hasło
Login:
Hasło:
Wielkość czcionki: A A ADodano: 2009-01-13 

Nadpotliwość

Podziel się
lek. med. Aleksandra Zamirska

Nadmierna potliwość to problem zarówno estetyczny, jak i zdrowotny, mogący znacznie utrudniać kontakty towarzyskie oraz wykonywanie zawodu. Choruje na nią od 0,5% do 1% populacji. Najczęściej pojawia się jako nadmierna reakcja na stres emocjonalny.

Ślady potu na ubraniu, mokre dłonie, spływające z czoła stróżki są dla cierpiącej na nadpotliwość osoby źródłem dyskomfortu i zdenerwowania, które z kolei nasila pocenie. W ten sposób błędne koło się zamyka. Dodatkowo, wilgotna skóra łatwo ulega maceracji i podrażnieniu - zwłaszcza w obrębie fałdów skórnych, a uszkodzony naskórek staje się wrotami zakażenia bakteryjnego lub grzybiczego.

Pocenie się jest naturalnym zjawiskiem, które umożliwia utrzymanie prawidłowej temperatury ciała. Dzięki niemu organizm broni się przed przegrzaniem. Fizjologiczna, zwiększona produkcja potu pojawia się podczas wysiłku fizycznego, gorączki, przy wysokiej temperaturze otocznia, po spożyciu gorących, pikantnych potraw. Normalnie w ciągu dnia organizm człowieka wydala około 800 ml potu; jednak w warunkach ekstremalnych wartość ta może wzrosnąć nawet do 10 litrów! Zwiększone pocenie się może świadczyć o rozwoju poważnej choroby lub zaburzeń hormonalnych, ale niejednokrotnie występuje bez uchwytnej przyczyny.

Pot składa się w około 99% z wody oraz z mocznika, kwasu mlekowego i moczowego, amoniaku, tłuszczów, węglowodanów, chlorku sodu, jonów potasu, wapnia i magnezu. Na skład potu wpływają spożywane pokarmy, warunki klimatyczne, czynniki hormonalne, choroby. Jest on produkowany przez gruczoły potowe rozmieszczone na skórze całego ciała - najliczniej na dłoniach, stopach, czole oraz w obrębie pach. Początkowo pot jest bezwonny; dopiero pod wpływem flory bakteryjnej bytującej na skórze nabiera charakterystycznego zapachu.

Przyczyny nadmiernej potliwości

Nadmierna potliwość spowodowana rozwojem jakiegoś schorzenia lub zaburzenia określana jest jako nadpotliwość wtórna. Poszukując przyczyny obfitego pocenia się, warto więc zwrócić uwagę na fakt, czy jest ono jedynym niepokojącym nas objawem. W przypadku utraty masy ciała, osłabienia, łatwej męczliwości, bladości skóry oraz nocnych potów - zwłaszcza u starszej osoby, przyczyną może być choroba nowotworowa lub przewlekłe zakażenie, np. gruźlica. Uderzenia gorąca, połączone ze zlewnym potem i nieregularnymi miesiączkami u kobiet około 50. roku życia, są typowymi zmianami towarzyszącymi menopauzie. Napadowa potliwość, osłabienie, drżenie, zwiększony apetyt i jednoczesne chudnięcie może świadczyć o nadczynności tarczycy. Z kolei dość niespecyficzne objawy przypominające przeziębienie, powiększenie węzłów chłonnych oraz nocne poty występują we wczesnym okresie zakażenia wirusem HIV.

Zbyt intensywna produkcja potu towarzyszy także otyłości, cukrzycy, zaburzeniom neurologicznym i psychiatrycznym oraz niedoborowi magnezu lub jest efektem stosowania pewnych leków.

W celu zdiagnozowania przyczyny zwiększonej uogólnionej potliwości, lekarz może zlecić wykonanie badań dodatkowych, np. morfologii krwi, OB, CRP, poziomu glukozy, hormonów tarczycy, rtg klatki piersiowej, testu w kierunku zakażenia wirusem HIV.

Jeżeli nie udaje się ustalić przyczyny, rozpoznawana jest tzw. nadpotliwość pierwotna. Choroba ta ma podłoże genetyczne, a u ponad połowy pacjentów występuje rodzinnie. Nadmierne pocenie pojawia się tu jako reakcja na bodźce emocjonalne. Najczęściej dotyczy osób młodych, około 20.-30. roku życia.

Rodzaje nadpotliwości

Wyróżnia się nadmierne wydzielanie potu:
- uogólnione (hyperhidrosis universalis) - dotyczy całego ciała; zwykle towarzyszy chorobie lub zaburzeniu ogólnoustrojowemu (nadpotliwość wtórna);
- ograniczone (hyperhidrosis localis) - do niektórych okolic ciała: głównie pach, dłoni, stóp, całej twarzy lub tylko czoła, nosa, wargi górnej lub owłosionej skóry głowy.

Pielęgnacja skóry z problemem zwiększonej potliwości

Odpowiednia higiena ciała nie spowoduje zmniejszenia pocenia się, ale poprawi komfort życia, zapobiegnie powstaniu nieprzyjemnego zapachu i zmniejszy ilość drobnoustrojów, dla których wilgotna skóra jest doskonałym miejscem do rozwoju. Osobie cierpiącej na nadpotliwość zaleca się unikanie noszenia ubrań z materiałów syntetycznych i gumowego obuwia oraz częste mycie ciała z użyciem specjalnych żeli lub kostek wzbogaconych w substancje antybakteryjnie, pochłaniające nieprzyjemny zapach (np. Spirial, Protex). Pomocne może być stosowanie zasypek z kwasem bornym czy taniną lub gotowych preparatów (np. Scholl Odour Control, Stoppot, Farmona Nivelazione).

Leczenie

W przypadku nadpotliwości wtórnej podstawowe znaczenie ma terapia choroby podstawowej, np. unormowanie poziomu hormonów tarczycy przy nadczynności tego narządu, redukcja masy ciała przy otyłości, itp.

W leczeniu nadpotliwości pierwotnej wykorzystuje się różne środki.

Preparaty z chlorkiem glinu. Stosuje się je miejscowo w postaci kremów, antyperspirantów w kulce, lub sprayów, np. Antidral, Etiaxil, Spirial. Zawierają 9-20% chlorek glinu. Nie powinny być nakładane na uszkodzony po depilacji czy goleniu naskórek. Początkowo stosuje je się codziennie, przed snem, po umyciu i dokładnym osuszeniu skóry, na 6-8 godzin. Z czasem częstość aplikacji można zmniejszyć do 1-2 na tydzień. U niektórych osób mogą powodować świąd, pieczenie oraz nadmierną, przejściową potliwość w innych obszarach ciała. Jeżeli po zastosowaniu preparatu wystąpi podrażnienie skóry, zaleca się przerwanie terapii do czasu ustąpienia objawów ubocznych.

Toksyna botulinowa blokuje uwalnianie acetylocholiny na zakończeniach włókien nerwowych, co powoduje zahamowanie wydzielania potu. W ten sposób można leczyć nadpotliwość dłoni, stóp, pach i twarzy. Przed zabiegiem wykonywana jest tzw. próba jodowo-skrobiowa, która pozwala precyzyjnie określić wielkość leczonego obszaru. Botulina wstrzykiwana jest płytko, śródskórnie. W trakcie podawania preparatu może występować niewielki ból i uczucie pieczenia. Efekty są widoczne już po kilku dniach od zabiegu i utrzymują się od 4 do 6 miesięcy. Po tym czasie produkcja potu stopniowo powraca. Metoda ta jest bardzo skuteczna i bezpieczna; niestety - dość kosztowna. Zabieg ostrzyknięcia pach to koszt około 1 500 zł, a dłoni - nawet 2 000 zł.

Jonoforeza polega na drażnieniu słabym prądem elektrycznym skóry dłoni, stóp lub pach. Może być wykonywana w domu lub w gabinecie kosmetycznym. Dłonie lub stopy umieszcza się w specjalnych kuwetach wypełnionych wodą, przez którą przepływa prąd stały. Natomiast do leczenia pach wykorzystuje się zwilżone poduszki z podłączonymi elektrodami. Objawy niepożądane występują rzadko i mają charakter podrażnienia i/lub zaczerwienienia skóry.

Leki antycholinergiczne, np. Bellergot, również są pomocne w opanowaniu nadpotliwości. Mogą jednak dawać działania niepożądane, między innymi - suchość błon śluzowych, zawroty głowy, senność, zaburzenia widzenia.

Leczenie chirurgiczne, czyli sympatektomia piersiowa lub lędźwiowa pnia współczulnego, jest metodą zarezerwowaną dla terapii najcięższych przypadków nadpotliwości, kiedy wszystkie inne sposoby nie dają spodziewanego rezultatu. Zabieg przynosi skuteczne (ponad 95% w przypadku sympatektomii piersiowej) i długotrwałe zmniejszenie potliwości leczonego obszaru, chociaż może spowodować kompensacyjne nadmierne pocenie innych okolic ciała.

Zwiększona potliwość jest niezwykle przykrą i kłopotliwą dolegliwością. Chorzy na nią często szukają nowych, bardziej skutecznych metod zmniejszających pocenie i poprawiających jakość ich życia. Wybór sposobu leczenia zależy od nasilenia nadpotliwości, tolerancji danej metody oraz możliwości finansowych pacjenta. Szansa na poradzenie sobie z problemem nadpotliwości i normalną egzystencję to także pozyskiwanie najnowszych informacji o chorobie, wymiana doświadczeń z innymi zmagającymi się z tym problemem osobami oraz zrozumienie i wsparcie chorych ze strony ich najbliższych i lekarzy.






wstecz strona główna drukuj przeslij znajomemu zadaj pytanie
Regulamin Blog Rozmowy forumzdrowia.pl Reklama Polityka prywatności Kontakt FAQ Mapa strony Partnerzy Copyright O nas Ustaw jako startową
© 2007-2010 Wydawnictwo Lekarskie PZWL
Informacje publikowane w serwisie mają charakter edukacyjny i żaden z zamieszczonych materiałów nie zastąpi wizyty u specjalisty. Wydawca oraz autorzy nie ponoszą odpowiedzialności za następstwa niewłaściwego zastosowania prezentowanych treści.
ISSN 2083-7860