Zapobieganie chorobom układu oddechowego

Uwzględniając omówione wyżej przyczyny i uwarunkowania rozwoju poszczególnych chorób układu oddechowego jako istotne w działalności profilaktycznej trzeba jeszcze raz podkreślić:

• niezbędność oszczędnego trybu życia, właściwej higieny osobistej, temperatury i wentylacji pomieszczeń,
• unikanie wszelkich kontaktów z osobami kichającymi lub kaszlącymi i możliwości zakażenia narządu oddechowego,
• skuteczne i konsekwentne wczesne likwidowanie wszelkich zakażeń narządu oddechowego, które przyjmując charakter przewlekły mogą powodować i przyspieszać powstawanie nieodwracalnych stanów chorobowych (rozstrzenie oskrzeli, rozedma płuc itp.),
• unikanie kontaktu z czynnikami, w stosunku do których nabrano podejrzenia o prawdopodobnej alergizacji organizmu,
• niepodejmowanie palenia bądź całkowite jego zaprzestanie,
• unikanie przebywania (regularnego, długotrwałego) w środowisku zapylonym,
• systematyczne uprawianie skutecznej, rehabilitacyjnej gimnastyki oddechowej,
• skrupulatne, systematyczne stosowanie wszelkich zalecanych przez lekarza leków i zabiegów w przypadkach ustalonych rozpoznań i skuteczne leczenie przewlekłych stanów chorobowych (aby łagodzić przykre objawy i zapobiegać ich pogłębianiu się),
• stosowanie świadomej, racjonalnej profilaktyki rozrostów nowotworowych opartej na dotychczasowej wiedzy, zwłaszcza w zakresie środowiskowego uwarunkowania ich występowania.

Należy w tym miejscu jeszcze raz podkreślić, że najważniejszym czynnikiem powodującym wysoką zachorowalność na choroby przewlekłe układu oddechowego jest palenie tytoniu. Jego niekorzystne i chorobotwórcze skutki są potęgowane przez wszelkiego rodzaju zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego (zarówno szkodliwymi gazami, jak i różnorakim pyłem) w miejscu zamieszkania oraz w pracy. Szacuje się przy tym, że osoby przebywające stale w mieszkaniu (osoby starsze, przewlekle chorzy itd.) wdychają przynajmniej ok. 1/3 pyłu zawartego w powietrzu atmosferycznym na zewnątrz budynku oraz że znaczna większość ludności zamieszkałej w miastach spędza ok. 75-85% czasu w pomieszczeniach zamkniętych. Pomiędzy zaś zanieczyszczeniami pyłem zewnętrznym i wewnętrznym istnieje ścisła współzależność dodatnia.

Stąd tak olbrzymia rola przyczynowa palenia tytoniu i zanieczyszczeń powietrza w wyzwalaniu stanów chorobowych układu oddechowego oraz podstawowa rola likwidacji palenia tytoniu i zanieczyszczeń powietrza atmosferycznego w zapobieganiu zarówno przewlekłym, jak i ostrym, a w szczególności nowotworowym, stanom chorobowym układu oddechowego.