Zamknij [X]
INFORMACJA DOTYCZĄCA POLITYKI PLIKÓW COOKIES:
W celu zapewnienia wysokiej jakości świadczonych przez nas usług, nasz portal internetowy wykorzystuje informacje przechowywane w przeglądarce internetowej w formie tzw. „cookies”. Poruszając się po naszej stronie internetowej wyrażasz zgodę na wykorzystywanie przez nas „cookies”. Informacje o przechowywaniu „cookies”, warunkach ich przechowywania i uzyskiwania dostępu do nich znajdują się w Polityce Prywatności.
logo
Zarejestruj | Przypomnij hasło
Login:
Hasło:
Wielkość czcionki: A A ADodano: 2010-02-05 

Zmiany nowotworowe w układzie oddechowym

Podziel się
Prof. dr hab. med. Kazimierz Janicki
Fragment publikacji "Domowy poradnik medyczny" pod redakcją Kazimierza Janickiego. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa

Zmiany nowotworowe, podobnie jak i inne stany chorobowe, mogą wystąpić w drogach oddechowych, lub też w miąższu płucnym bądź w opłucnej.

 

 

Mogą one powstać na skutek rozrostu nowotworu do tkanki płucnej od strony oskrzela (tzw. rak odoskrzelowy), bądź też pierwotnego rozrostu nowotworu z komórek ścian pęcherzyków lub drobnych oskrzelików.

 

W tym miejscu należy podkreślić, że nowotwory układu oddechowego stają się w ostatnich latach najczęstszą przyczyną śmierci spośród nowotworów, szczególnie wśród palaczy tytoniu oraz w dużych, zapylonych miastach.

 

Zarówno wśród kobiet, jak i szczególnie wśród mężczyzn obserwuje się w ostatnich latach dramatyczny wzrost ich częstości występowania, niewspółmierny do częstości innych nowotworów.

 

Związek występowania nowotworów w układzie oddechowym z paleniem tytoniu uważa się obecnie za w pełni udowodniony.

 

Przyjmuje się również, że ponad 50% nowotworów układu oddechowego u niepalących jest wywołanych tzw. paleniem biernym, tzn. wdychaniem dymu tytoniowego (nikotyny) z otoczenia palaczy. Dlatego też palacze nie mogą narażać innych osób na tak wielkie ryzyko i oczekiwać akceptacji oraz tolerancji palenia tytoniu w pomieszczeniach wspólnego przebywania czy pracy.

 

Także wdychanie par wielu substancji chemicznych drażniących błonę śluzową dróg oddechowych oraz powietrza zanieczyszczonego różnorakim dymem oraz cząsteczkami pyłu, zwłaszcza azbestowego, uważa się za dalsze czynniki sprzyjające powstawaniu nowotworów w układzie oddechowym.

 

Objawy. Ponieważ okres ich powstawania (ujawniania) jest bliżej nieznany i raczej długotrwały, dlatego też pewne objawy i dolegliwości, takie jak przewlekły, uporczywy kaszel, częste, nawracające, nie poddające się leczeniu stany zapalne dróg oddechowych i płuc, zwłaszcza z długotrwale współistniejącym płynem w jamach opłucnej, chrypka, a zwłaszcza odpluwanie plwociny podbarwionej krwią, powinny być sygnałem do dokładnego przebadania układu oddechowego, aby w razie stwierdzenia zmian omawianego typu podjąć jak najszybciej właściwe leczenie.

 

 

Rak oskrzela

Rak oskrzela występuje ostatnio coraz częściej. Wśród udowodnionych jednoznacznie czynników sprzyjających powstawaniu raka oskrzeli należy wymienić palenie tytoniu. Nikotyna, powodując pobudzenie gruczołów śluzowych do wytwarzania śluzu, sprzyja przewlekłym nieżytom oskrzeli, które sprawiają, że nabłonek migawkowy na skutek jakby „topienia się w śluzie" nie może spełniać właściwie swej roli oczyszczającej drogi oddechowe z różnorakich pyłów i zanieczyszczeń, które wnikają podczas oddychania. Wprowadzone do dróg oddechowych przyklejają się zatem na dłuższy czas do błony śluzowej oskrzela i drażnią zarówno mechanicznie, jak i chemicznie, przyczyniając się w sprzyjających okolicznościach do rozrostu nowotworowego.

 

Rozrastający się ze zmienionego nabłonka oskrzela nowotwór może wrastać zarówno do oskrzela, powodując postępujące zwężenie jego światła, jak również w otaczającą go tkankę płucną skutkując pogłębiającym się ograniczeniem przestrzeni (tkanki), w której dokonuje się zasadnicza wymiana gazowa. Stosunkowo szybko daje przerzuty do sąsiadujących węzłów chłonnych okołooskrzelowych i węzłów chłonnych śródpiersia oraz do innych narządów organizmu (wątroba, nerki, kości itp.).

 

Objawy. Wrastając do światła oskrzela może początkowo nie dawać żadnych objawów, a jeśli już daje, to:

  • najwcześniejszym zazwyczaj jego objawem jest suchy kaszel,
  • później dołącza się odpluwanie krwawej plwociny o wyglądzie galaretki malinowej,
  • następnie duszność - jako wyraz znaczniejszego już zwężenia światła oskrzela,
  • w dalszym etapie może dołączać się wysięk do jamy opłucnej.

 

Na skutek tego zwężenia dochodzi do gorszej wentylacji określonej części płuca i rozwoju niedodmy. Niedodma sprzyja zazwyczaj powikłaniom zapalnym w jej obszarze, a nawet tworzeniu się w ich obrębie ropni.

 

Rozpoznanie. Ustalenie ostatecznego rozpoznania wymaga obserwacji szpitalnej, badań radiologicznych klatki piersiowej i cytologicznego badania plwociny. Rozstrzygające jest badanie bronchoskopowe dróg oddechowych i histopatologiczne badanie wycinków z podejrzanych miejsc.

 

Leczenie. W zależności od lokalizacji i okresu choroby jest chirurgiczne bądź chemiczne. Wczesne ustalenie rozpoznania i wczesne podjęcie właściwego leczenia dają szansę wyleczenia.

 

Zapobieganie. Polega przede wszystkim na ogólnej profilaktyce nowotworowej (patrz rozdz. 25 - Choroby nowotworowe) oraz niepaleniu - zarówno czynnym, jak i biernym - tytoniu. Uważa się bowiem, że ponad 50% raków oskrzela u osób niepalących pochodzi z tzw. palenia biernego.

 

 

Rak płuca

Jego cechą jest lokalizacja obwodowa w płucu, powolny rozrost i rzadkie, pojedyncze ogniska przerzutowe.

 

Opisane zmiany pierwotne w płucach należy odróżnić od wtórnych przerzutowych ognisk nowotworowych do płuc z ogniska pierwotnego, zlokalizowanego poza narządem oddechowym (np. żołądek, wątroba, gruczoł krokowy). Nowotwory przerzutowe płuc są częstsze niż pierwotne.

 

Rozpoznanie. W przypadku pierwotnego raka płuc jest trudne. Wymaga niekiedy dłuższej obserwacji szpitalnej, seryjnych badań radiologicznych, cytologicznych itd.

 

Postępowanie terapeutyczne i profilaktyczne. Jest analogiczne jak w przypadku raka oskrzela. Jeszcze raz należy podkreślić, że wczesne ustalenie rozpoznania i wczesne podjęcie właściwego leczenia dają szansę wyleczenia.

 

 

Nowotwory opłucnej

Nowotwory opłucnej - podobnie jak w płucach - mogą mieć charakter zmian pierwotnych lub - częściej - wtórnych.

 

Pierwotne nowotwory opłucnej to zwykle rzadko występujący śródbłoniak opłucnej, czyli nowotwór rozrastający się ze zmienionych komórek śródbłonka wyścielającego jamę opłucnej. Niekiedy występują inne typy komórkowe.

 

Objawy. Śródbłoniak opłucnej objawia się zazwyczaj bólem w klatce piersiowej, stanami gorączkowymi, niekiedy kaszlem, prawie zawsze krwistym i dość szybko narastającym płynem wysiękowym w jamie opłucnej (w osadzie płynu można spotkać komórki nowotworowe), utratą łaknienia oraz postępującym ogólnym osłabieniem i ubytkiem masy ciała.

 

Rozpoznanie. Jest możliwe na podstawie badania radiologicznego klatki piersiowej, wykazującego płyn w jamie opłucnej, stwierdzenia krwistego charakteru płynu, a przede wszystkim charakterystycznych komórek nowotworowych w jego osadzie.

 

Leczenie. Stosuje się chemioterapię oraz środki dostosowane do ogólnego stanu chorego i objawów choroby.

 

Wtórne nowotwory opłucnej są znacznie częstsze od pierwotnych. Obecnie powszechnie uważa się, że prawie każdy guz nowotworowy dający przerzuty może zająć opłucną, np. rak sutka, gruczołu tarczowego, jajnika, żołądka, oskrzela. Możliwe jest też przeniknięcie nowotworu z sąsiadującego ogniska pierwotnego (ściana klatki piersiowej, płuco).

 

Zapobieganie. W profilaktyce śródbłoniaka opłucnej zaleca się unikanie kontaktu z azbestem. Stąd konieczność likwidacji azbestu we wszelkich technologiach płyt i urządzeń, z którymi bezpośredni bądź pośredni kontakt (np. pył) mógłby mieć człowiek.






wstecz strona główna drukuj przeslij znajomemu zadaj pytanie
Regulamin Blog Rozmowy forumzdrowia.pl Reklama Polityka prywatności Kontakt FAQ Mapa strony Partnerzy Copyright O nas Ustaw jako startową
© 2007-2010 Wydawnictwo Lekarskie PZWL
Informacje publikowane w serwisie mają charakter edukacyjny i żaden z zamieszczonych materiałów nie zastąpi wizyty u specjalisty. Wydawca oraz autorzy nie ponoszą odpowiedzialności za następstwa niewłaściwego zastosowania prezentowanych treści.
ISSN 2083-7860